Δημήτρης Ν. Λύρας, MD, MSc, PhD
ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ
Κάταγμα Καρπού

Τι Είναι Το Κάταγμα Καρπού
Το κάταγμα καρπού είναι ένας συχνός τραυματισμός που αφορά τα οστά της περιοχής του καρπού, δηλαδή το κατώτερο τμήμα της κερκίδας και της ωλένης, καθώς και τα μικρά οστά του καρπού. Συχνά, αναφέρεται και ως σπάσιμο καρπού ή κάταγμα της πηχεοκαρπικής άρθρωσης. Το πιο συχνό είδος είναι το κάταγμα της κερκίδας κοντά στον καρπό.
Ο καρπός αποτελεί το βασικό σημείο σύνδεσης του χεριού με το αντιβράχιο και παίζει καθοριστικό ρόλο στην ευκινησία, τη δύναμη και την ακρίβεια των κινήσεων. Ένα κάταγμα στην περιοχή αυτή μπορεί να προκαλέσει στον ασθενή έντονο πόνο και σημαντικό περιορισμό της λειτουργικότητας του άνω άκρου.
Τύποι Κατάγματος Καρπού
Τα κατάγματα καρπού διακρίνονται σε διαφορετικούς τύπους, ανάλογα με το οστό που έχει υποστεί κάκωση, τη μορφή του κατάγματος και τον βαθμό παρεκτόπισης. Η παρακάτω κατηγοριοποίηση είναι σημαντική, καθώς επηρεάζει άμεσα την επιλογή της κατάλληλης για κάθε ασθενή θεραπείας και τον χρόνο που θα χρειαστεί για την αποκατάσταση:
Κάταγμα κερκίδας (κατώτερο άκρο), που είναι το συχνότερο κάταγμα του καρπού
Κάταγμα ωλένης κοντά στον καρπό, συνήθως σε συνδυασμό με κάταγμα κερκίδας
Κάταγμα σκαφοειδούς, από τα οστά του καρπού, με ιδιαίτερη σημασία λόγω δυσκολίας της πώρωσης
Συντριπτικό κάταγμα, όταν το οστό έχει σπάσει σε περισσότερα από δύο τμήματα, συνήθως μετά από τραυματισμό υψηλής ενέργειας και με αυξημένη πιθανότητα αστάθειας
Ενδαρθρικά και εξωαρθρικά κατάγματα, ανάλογα με το αν επεκτείνονται στην άρθρωση
Απαρεκτόπιστα ή παρεκτοπισμένα κατάγματα, ανάλογα με τη θέση των οστικών τμημάτων
Από Τι Επηρεάζεται Η Διάρκεια Του Γύψου;
Η διάρκεια του γύψου σε κάταγμα καρπού δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς και καθορίζεται από πολλούς παράγοντες. Καταρχάς, ρόλο παίζει ο τύπος και η σταθερότητα του κατάγματος (απαρεκτόπιστο ή παρεκτοπισμένο), καθώς και το οστό που έχει υποστεί κάκωση. Σημαντική είναι επίσης η ηλικία του ασθενή, η ποιότητα του οστού και η ταχύτητα πώρωσης. Επιπλέον, η διάρκεια ακινητοποίησης επηρεάζεται από το αν έχει προηγηθεί ανάταξη ή χειρουργική σταθεροποίηση, καθώς και από την ανταπόκριση του κατάγματος στους επανελέγχους. Συνήθως, ο γύψος παραμένει από 4 έως 6 εβδομάδες, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε περιστατικού.
Πώς Προκαλείται Ένα Κάταγμα Στον Καρπό;
Το κάταγμα καρπού, σε ενήλικες και σε παιδιά, προκαλείται συνήθως από τραυματισμό που ασκεί έντονη δύναμη στην περιοχή, είτε άμεσα είτε έμμεσα. Οι συχνότεροι μηχανισμοί κάκωσης συνοψίζονται παρακάτω:
Πτώση με στήριξη του χεριού στο έδαφος (πτώση πάνω στην παλάμη)
Τροχαία ατυχήματα ή πτώσεις από ύψος
Αθλητικές κακώσεις, ιδιαίτερα σε αθλήματα επαφής
Άμεσο πλήγμα στον καρπό
Ολισθήματα και απώλεια ισορροπίας
Οστεοπόρωση, κυρίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας
Κάταγμα Καρπού: Συμπτώματα
Το κάταγμα καρπού εκδηλώνεται συνήθως με άμεσα και έντονα συμπτώματα, τα οποία επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα του χεριού. Η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο και τη βαρύτητα του κατάγματος. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι τα εξής:
Έντονος πόνος στον καρπό, που επιδεινώνεται με την κίνηση
Οίδημα (πρήξιμο) και τοπική ευαισθησία
Αιμάτωμα ή αλλαγή χρώματος του δέρματος
Περιορισμό ή αδυναμία κίνησης του καρπού και των δακτύλων
Παραμόρφωση της περιοχής σε παρεκτοπισμένα κατάγματα
Αδυναμία σύλληψης ή συγκράτησης αντικειμένων
Διάγνωση
Η διάγνωση του κατάγματος καρπού βασίζεται στη λήψη αναλυτικού ιατρικού ιστορικού του ασθενή και στην κλινική εξέταση της περιοχής. Ο ορθοπαιδικός αξιολογεί τον πόνο, το οίδημα, την κινητικότητα του καρπού και την πιθανή παραμόρφωση, καθώς και τη νευροαγγειακή κατάσταση του άνω άκρου.
Η ακτινογραφία καρπού αποτελεί τη βασική απεικονιστική εξέταση και επιβεβαιώνει την ύπαρξη, τον τύπο και τον βαθμό παρεκτόπισης του κατάγματος. Σε περιπτώσεις που το κάταγμα δεν είναι σαφές ή υπάρχει υποψία κάκωσης των οστών του καρπού, όπως το σκαφοειδές, μπορεί να ζητηθεί αξονική ή μαγνητική τομογραφία για ακριβέστερη εκτίμηση.
Θεραπεία
Η θεραπεία του κατάγματος καρπού επιλέγεται εξατομικευμένα και εξαρτάται από τον τύπο του κατάγματος, τον βαθμό παρεκτόπισης, τη σταθερότητα της άρθρωσης και τις λειτουργικές ανάγκες του εκάστοτε ασθενή. Στόχος της αντιμετώπισης είναι η σωστή πώρωση του οστού, η αποκατάσταση της ανατομίας του καρπού και η επαναφορά της λειτουργικότητας του χεριού. Ανάλογα με τα παραπάνω, η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική.
Συντηρητική Αντιμετώπιση
Η συντηρητική αντιμετώπιση εφαρμόζεται σε απαρεκτόπιστα ή σταθερά κατάγματα καρπού. Περιλαμβάνει ακινητοποίηση της περιοχής με γύψο ή ειδικό νάρθηκα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ώστε να επιτευχθεί η σωστή πώρωση του οστού. Σε ορισμένες περιπτώσεις προηγείται ανάταξη, δηλαδή ευθυγράμμιση των οστικών τμημάτων. Κατά τη διάρκεια της ακινητοποίησης, συστήνεται προσοχή στη χρήση του χεριού και τακτικός επανέλεγχος με ακτινογραφίες.
Χειρουργική Θεραπεία
Η χειρουργική θεραπεία του κατάγματος καρπού εφαρμόζεται όταν το κάταγμα είναι παρεκτοπισμένο, ασταθές, ενδαρθρικό ή όταν δεν μπορεί να διατηρηθεί σωστή ευθυγράμμιση με συντηρητικά μέσα. Ενδείκνυται, επίσης, σε περιπτώσεις πολλαπλών καταγμάτων ή όταν συνυπάρχει νευροαγγειακή επιβάρυνση.
Στόχος της επέμβασης είναι η ανατομική αποκατάσταση του οστού και η σταθεροποίηση των οστικών τμημάτων, συνήθως με τη χρήση πλακών και βιδών. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται σταθερότητα, επιτρέποντας την πρώιμη κινητοποίηση. Μετά το χειρουργείο ακολουθεί σύντομη περίοδος ακινητοποίησηςκαι, στη συνέχεια, ένα οργανωμένο και πάντα εξατομικευμένο πρόγραμμα αποκατάστασης.
Αποκατάσταση Μετά Από Κάταγμα Καρπού
Η σωστή αποκατάσταση μετά από κάταγμα καρπού έχει πολύ μεγάλη σημασία για την πλήρη επαναφορά της λειτουργικότητας του χεριού. Ξεκινά μετά την αφαίρεση του γύψου ή την ολοκλήρωση της αρχικής ακινητοποίησης και προσαρμόζεται στις ανάγκες του κάθε ασθενή.
Η φυσικοθεραπεία στοχεύει, αρχικά, στην αποκατάσταση του εύρους κίνησης του καρπού και των δακτύλων και, στη συνέχεια, στην ενδυνάμωση των μυών και στη βελτίωση της λαβής. Η επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες συμβαίνει σταδιακά, ανάλογα πάντα με την πορεία του εκάστοτε ασθενή, ενώ για απαιτητικές ή αθλητικές δραστηριότητες απαιτείται ακόμα περισσότερος χρόνος και σωστή καθοδήγηση από τον γιατρό και τον φυσικοθεραπευτή.
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Δημήτρης Λύρας βρίσκεται στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες. Επικοινωνήστε με το ιατρείο του στον Χολαργό ή τα Ιλίσια και κλείστε ραντεβού για διάγνωση και θεραπεία!
